ibrahim mahama: garden of scars

5 november 2022 - 19 maart 2023

Dit najaar presenteert de Oude Kerk Garden of Scars, de eerste Nederlandse solopresentatie van de Ghanese kunstenaar Ibrahim Mahama. Ruim achthonderd gedenkstenen worden in de ruimte opgesteld, samengesteld uit afgietsels van Ghanese monumenten en de grafzerken in de Oude Kerk. Ibrahim Mahama groeide de afgelopen tien jaar uit tot een internationaal gerespecteerd kunstenaar die met zijn werk aandacht vraagt voor de culturele en maatschappelijke effecten van internationale handel en migratie.

over de installatie
In opdracht van de Oude Kerk werkte Mahama de afgelopen twee jaar aan een nieuwe grootschalige site-specifieke installatie. Garden of Scars verbindt de geschiedenis van de Oude Kerk met een internationale (historische) context. Mahama plaatst ruim achthonderd opstaande stenen, samengesteld uit afgietsels die hij maakte van de grafzerken in de Oude Kerk en de vloeren van onder andere Fort Elmina (1482) aan de kust van Ghana. De vormen van de sculpturen zijn afgeleid van begraafplaatsen in Tamale. De breuken, krassen en scheuren in de sculpturen verbeelden een geschiedenis van mislukking, herstel, reparatie.

Wie door de Garden of Scars over de kerkvloer loopt, wandelt zowel over de geschiedenis van de duizenden Amsterdammers die in de loop van de eeuwen hier begraven zijn als door de geschiedenis van Ghana. Het 3000m2 grote vloeroppervlak van de Oude Kerk wordt gevormd door grafzerken. Er zijn vele levensverhalen en herinneringen aan verbonden waar mensen zich tot op de dag van vandaag mee identificeren. Mahama beschouwt de grafstenen in de Oude Kerk als een vorm van collectief geheugen, en stelt vragen over de sociale en politieke aspecten van de vorming daarvan.

De familiegeschiedenissen van de kooplieden, kapiteins, burgemeesters die in de Oude Kerk begraven zijn, worden door hem verbonden met de sporen van de geschiedenis van de eeuwenoude (Nederlandse) forten langs de kust van Ghana waar mensen de (gevolgen van) koloniale handel in Afrika hebben ondergaan. De kastelen en forten werden vanaf de 15e eeuw aan de West-Afrikaanse kust gebouwd door handelaren uit Europa, waaronder Nederlanders. Zo diende Fort Elmina aanvankelijk de goudhandel en speelde later een belangrijke rol in de ontwikkeling van de Trans-Atlantische slavenhandel. Mahama wil deze gedeelde geschiedenis zichtbaar maken. Wereldwijde netwerken die gekoppeld zijn aan de beide plekken en doorwerken in deze tijd worden invoelbaar gemaakt.

For me it was very interesting to be able to look at the memory of the space, in relation to the echoes of history, and connection to other spaces. Ibrahim Mahama

achtergrond
De grootschalige installaties die Mahama vaak in samenwerking met anderen maakt, raken aan belangrijke kwesties van onze tijd, zowel wereldwijd als specifiek voor zijn thuisland Ghana. Migratie, grensoverschrijding, verplaatsing (door handel) van goederen en mensen, het hergebruik van materialen, de herinterpretatie van gebouwen zijn thema’s die hij in zijn werk zichtbaar maakt. Hij noemt zichzelf een tijdreiziger die verschillende plekken en perspectieven gelijktijdig toont. Mahama werd bekend door zijn installaties met juten zakken, die voor hem symbool staan voor de slechte kant van de globalisering: ze worden in Azië gemaakt, gebruikt voor de export van cacao vanuit Ghana, komen als afvalproduct weer terug in Ghana.

over ibrahim mahama
Ibrahim Mahama (1987) woont en werkt tussen Accra en Tamale, Ghana. Hij studeerde schilder- en beeldhouwkunst aan de Kwame Nkrumah University of Science and Technology, Kumasi, Ghana. Tijdens zijn universiteitsjaren begon hij aan een reeks interventies en activiteiten die reflecteren op thema’s als globalisering, arbeid en de circulatie van goederen, met werken die ook tot stand kwamen dankzij een reeks samenwerkingen met Ghanese burgers. In 2019 richtte hij in Tamale het Savannah Centre of Contemporary Art op, waar onder meer workshops voor scholieren zijn en tentoonstellingen van Ghanese kunstenaars worden georganiseerd. In 2020 opende hij het uitgestrekte studiocomplex Red Clay Studio, met tentoonstellingsruimten, onderzoeksfaciliteiten en kunstenaarsresidenties. Hij ontving hiervoor in 2020 de grote prijs van het Prins Claus Fonds die tweejaarlijks wordt uitgereikt aan personen die met cultuur de ontwikkeling in hun land bevorderen.

Deze tentoonstelling is tot stand gekomen dankzij een financiële bijdrage van Ammodo en Fonds 21.


Still: Arjen van Eijk


Delen