come closer: archive session – patricia kaersenhout en hella matroos

27 september 2022

In de Oude Kerk zijn gedurende honderden jaren vele duizenden mensen begraven. Een van hen is Jacob Matroos Beeldsnijder. Zover bekend is hij de enige zwarte man die in de Oude Kerk begraven is; zijn grafsteen is nog altijd te bezoeken, maar is weinig opvallend. Wie was deze jonge man, geboren in 1779 in Paramaribo, en gestorven in 1817 in Amsterdam? Op 27 september, de sterfdag van Jacob, staan we met het programma ‘een blauwdruk van vergeten zielen’ stil bij dit verleden en delen kunstenaar patricia kaersenhout*, nazaat  Hella Matroos en historicus Jean Jacques Vrij vanuit eigen invalshoeken – zowel feitelijk historisch als speculatief – het verhaal van Jacob op verschillende locaties in de Oude Kerk.

bestel tickets 

Wie meer over het levensverhaal van Jacob Matroos Beeldsnijder te weten wil komen, ontdekt een complexe familiegeschiedenis, die – net als de Oude Kerk en de stad Amsterdam in bredere zin – onlosmakelijk verbonden is met koloniale uitbuiting en de Trans-Atlantische slavenhandel. De vader van Jacob, Wolphert Jacob Beeldsnijder, was een hoge Nederlandse ambtenaar gevestigd in Suriname. Samen met Betje van Beeldsnijder kreeg hij een tweeling genaamd Jacob en Ernst. Hun oma was de Ghanese vrouw Adjuba. De twee broers en hun moeder waren eigendom van hun vader, die hen vrijkocht in 1781: ‘als slaaf geboren, vrijgemaakt’, zo staat in de archieven.

Jacob Matroos Beeldsnijder is ook een voorouder van kunstenaar patricia kaersenhout, die in haar werk veel aandacht besteedt aan ‘vergeten geschiedenis’ met oog voor racisme, de geschiedenis van de slavernij en feminisme. Hoewel er weinig over Jacob bekend is spreekt hij enorm tot haar verbeelding; wat zou hij gevoeld hebben, al wandelend door de straten van Amsterdam destijds? Samen met haar nicht Hella Matroos en andere familieleden doet ze al langer onderzoek naar Jacob en verwanten.

Deze Come Closer avond is onderdeel van een serie Archive Sessions, waarin we dieper ingaan op een uitdaging rondom archiveren. In 2022 ontwikkelt Oude Kerk haar eigen archief tot een ‘open archive’. Van het oudste gebouw van de stad is in de loop van de geschiedenis veel vastgelegd en onderzocht. De honderden grafstenen, de permanent aanwezige kunstwerken en het monumentale interieur zijn uitgebreid in kaart gebracht. Tegelijkertijd rijst de vraag hoe dit archief kan worden uitgebreid met meer verborgen verhalen of minder goed gedocumenteerde geschiedenis, en hoe het archief gekoppeld kan worden aan het tegenwoordige programma van de Oude Kerk. De nieuwe inzichten over Jacob Matroos Beeldsnijder zullen na afloop van deze avond worden toegevoegd aan het archief.

programma
19:30 deuren open
19.45 introductie Radna Rumping, curator Come Closer
19.55 bijdragen patricia kaersenhout, Hella Matroos, Jean Jacques Vrij op diverse locaties
21.00 einde programma, met mogelijkheid nog wat langer in de Oude Kerk te verblijven
21.30 deuren sluiten

Dit programma is Nederlandstalig.

*Zij schrijft haar naam als ‘patricia kaersenhout’ dus zonder hoofdletters, om hiërarchieën te vermijden.


Foto: LNDW Studio


Delen